SKKN Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp (GV: Nguyễn Thị Huyền - Trường TH Lê Lợi)
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp (GV: Nguyễn Thị Huyền - Trường TH Lê Lợi)", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” MỤC LỤC Trang Đặt vấn đề 1. Lí do chọn đề tài 2 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 2 3. Phương pháp nghiên cứu 2 Giải quyết vấn đề 3 I. Cơ sở lý luận 3 II. Thực trạng 5 1. Đối với giáo viên 5 2. Đối với học sinh 5 III. Các biện pháp tổ chức thực hiện: 5 1. Xây dựng nền nếp lớp học 5 2. Trang trí lớp học thân thiện 13 3. Tăng cường sự tham gia của học sinh: 18 Kết luận chung: 22 3. Một số hình ảnh lớp 1C trường tiểu học Lê Lợi 23 4. Tài liệu tham khảo Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 1 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” ĐẶT VẤN ĐỀ 1 - Lí do chọn đề tài Trong nhà trường, người giáo viên nói chung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng có một vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc giáo dục và rèn luyện học sinh. Giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp quản lí học sinh về mọi mặt, là người thay mặt nhà trường giải quyết các sự việc có liên quan đến học sinh và phụ huynh học sinh, là người nắm vững tình cảm, tâm sự, nguyện vọng , sở thích của học sinh, đồng thời cũng là người điều hành, tổ chức các hoạt động giáo dục. Trong những năm qua, Bộ Giáo dục và đào tạo đã phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện- học sinh tích cực” rộng khắp trên cả nước. Trong “ trường hoc thân thiện” học sinh được học tập và sinh hoạt trong một bầu không khí thân thiện, gần gũi như ở gia đình. Trường học, lớp học được các em coi như ngôi nhà chung , ngôi ngà thứ hai của mình. Các em thấy được mỗi ngày đến trường, đến lớp là một ngày vui, bản thân các em thêm yêu trường, yêu lớp, gắn bó với ngôi nhà chung đó. Một trong những giải pháp tích cực để nâng cao kết quả học tập cho các em chính là xây dựng “lớp học thân thiện”. Đó là lí do tôi chọn để viết sáng kiến kinh nghiệm năm học này : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp”. Mong được sự chia sẻ và nhận được những đóng góp chân tình từ các thầy, cô giáo. 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: - Học sinh lớp 1C, HS khối 1 trường tiểu học Lê Lợi TP Bắc Giang. 3. Phương pháp nghiên cứu: Khi viết sáng kiến kinh nghiệm này, tôi có mong muốn: - Nêu lên những biện pháp mình đã làm để suy ngẫm, để chọn lọc và đúc kết thành kinh nghiệm của bản thân. - Chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm trong công tác chủ nhiệm lớp. Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 2 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” - Nhận được những lời góp ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, từ Ban Giám khảo của Phòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp, để tôi phát huy những mặt mạnh, khắc phục những thiếu sót để tự hoàn thiện mình hơn. - Rèn luyện tinh thần năng động, lòng say mê, sáng tạo, cố gắng học tập để nâng cao chất lượng dạy và học. 4. Giới hạn của đề tài: Khi viết sáng kiến kinh nghiêm này, tôi hướng vào các nội dung sau: 1. Xây dựng nề nếp lớp học. 2. Trang trí lớp học thân thiện. 3. Tăng cường sự tham gia của học sinh. Đây là 3 công việc quan trọng mà tất cả các giáo viên chủ nhiệm lớp đã và đang làm. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận. 1. Đặc điểm tâm lý và nhận thức của học sinh lớp 1. Học sinh lớp 1 còn rất non nớt, các em sống trong những gia đình có hoàn cảnh khác nhau, nếp sống khác nhau nên nhận thức và nếp sống cũng khác nhau. Đặc biệt tư duy trẻ lớp 1 cũng rất cụ thể cảm tính. Các em rất ham hiểu biết, thích bắt chước, hiếu động chưa biết tập trung lâu sự chú ý vào một cái gì đó. Năm đầu tiên của đời học sinh, trẻ rất bỡ ngỡ với việc chuyển hoạt động chủ đạo từ chơi sang hoạt học tập, đặc biệt rất dễ xúc động với các yêu cầu và quy tắc của trường học. 2. Tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách, phát triển tư duy và nhận thức của học sinh. Giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách, phát triển tư duy và nhận thức của học sinh là mục tiêu và là nhiệm vụ hàng đầu của nhà trường phổ thông. Giáo dục đạo đức phải làm ngay từ nhỏ, càng sớm càng tốt, nhưng phải phù hợp với trẻ. Tuổi thơ trong trắng dễ hấp thụ cái mới, dễ được cảm hoá, thuyết phục. Những điều răn dạy ban đầu đến với trẻ bao giờ cũng in dấu ấn sâu đậm Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 3 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” nhất. Trong tâm trí trẻ nếu không có giáo dục sớm, trẻ cũng tiếp thu một cái gì đó ngoài dự kiến của chúng ta. Những cái đó nếu là điều sai trái, việc giáo dục lại khó khăn gấp bội. Học sinh lớp 1 cũng không phải là quá bé , với vốn ngôn ngữ, kinh nghiệm đạo đức và kiến thức đã thu được ở gia đình, nhà trẻ, các lớp mẫu giáo, các em có thể tiếp thu các chuẩn mực đạo đức và kiến thức ban đầu ở dạng hành vi cụ thể không khó khăn, từ đó làm nẩy nở những tình cảm, thói quen đạo đức và những tư duy ban đầu của các em. Và nếu chúng ta không quan tâm giáo dục ở lứa tuổi này thì đó là điều sai lầm của chúng ta và chúng ta là người đầu tiên phải gánh chịu hậu quả đó. Đã nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm lớp, phần nào đã có chút ít kinh nghiệm nhưng tôi vẫn thấy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học là rất nặng nhọc, rất phức tạp. Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, để xử lí các tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao. Nếu giáo viên không tâm huyết với nghề, không có tinh thần trách nhiệm cao thì khó mà hoàn thành nhiệm vụ. Chất lượng học tập của học sinh, nhân cách, đạo đức, lối sống của học sinh rồi sẽ ra sao? Chính vì hiểu rõ điều đó nên trong những năm học qua, song song với việc giảng dạy tốt các môn học theo qui định, tôi luôn cố gắng phấn đấu làm tốt vai trò, nhiệm vụ của một giáo viên chủ nhiệm lớp. 3. Mục tiêu của công tác chủ nhiệm. Công tác chủ nhiệm ở trường tiểu học nhằm giúp học sinh: Có hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo dức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng, môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiện theo chuẩn mực đạo đức đó. Từng bước hình thành kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo chuẩn mực đã học; kỹ năng lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực trong các quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống, biết nhắc nhở bạn bè cùng Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 4 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” thực hiện. Từng bước hình thành thái độ tự trọng, tự tin, yêu thương, tôn trọng con người, yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt, không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu. Từng bước giúp học sinh khám phá và tìm hiểu kiến thức và kỹ năng cơ bản phù hợp với trình độ, lứa tuổi của học sinh II. Thực trạng của công tác chủ nhiệm hiện nay. 1. Đối với giáo viên: Chưa tìm hiểu và khám phá được điểm mạnh và điểm yếu, điểm còn hạn chế của từng học sinh. Đặc biệt là chưa tìm được giải pháp để phát huy hết khả năng sáng tạo và phát triển tư duy cho học sinh, chưa tìm được giải pháp khắc phục những nhược điểm về ý thức và nhận thức của học sinh. 2. Đối với học sinh: Khả năng giao tiếp giữa học sinh với giáo viên, giữa học sinh với học sinh còn nhiều hạn chế, chỉ có một số học sinh khá giỏi mạnh dạn tham gia còn học sinh nhút nhát thì thu mình ngại tham gia. Học sinh chưa mạnh dạn tự tin trong việc phân tích, xử lý tình huống ... Do khả năng đánh giá hành vi của bản thân và xung quanh còn thiên về cảm tính. Xuất phát từ khó khăn trên mà tôi đã có những giải pháp sau để tháo gỡ khó khăn đó làm cho công tác chủ nhiệm được dễ dàng hơn. III. Biện pháp thực hiện. 1. Xây dựng nền nếp lớp học: 1.1. Nắm thông tin về học sinh Là giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh. Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông tin học sinh qua bản sơ yếu lí lịch. Qua bản sơ yếu lí lịch, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào Sổ Chủ nhiệm. Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh. Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 5 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” 1.2. Hình thành, xây dựng và giáo dục nhân cách cho học sinh. Như chúng ta đã biết ngoài vệc xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách cho trẻ thông qua các bài giảng ở trên lớp của tất cả các bộ môn được giảng dạy trong nhà trường thì việc xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách cho trẻ thông qua các giờ chơi, giờ hoạt động tập thể ... là hết sức cần thiết và bổ ích. Vì vậy với khuôn khổ của đề tài này tôi chỉ đề cập đến vấn đề là: Xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách cho trẻ thông qua giờ chơi, giờ hoạt động tập thể. * Hình thành, xây dựng và giáo dục nhân cách cho học sinh thông qua giờ chơi. Với học sinh lớp 1, mới chuyển từ hoạt động chơi sang hoạt động học nên sau những giờ học căng thẳng và mệt mỏi thì giờ chơi là giờ các con được vui chơi thoải mái, chơi những gì mà con thích. Chính vì vậy mà đã nẩy sinh bao nhiêu vấn đề làm cho người làm công tác chủ nhiệm phải hết sức quan tâm, tìm ra những giải pháp phù hợp để giờ chơi thực sự trở thành một giờ chơi lành mạnh và bổ ích. Qua niều năm làm công tác chủ nhiệm tôi đã xây dựng cho mình kế hoạch để hướng dẫn các con có giờ chơi thật thoải mái, lành mạnh bổ ích cụ thể như sau: Ngay từ đầu năm tôi đã kết hợp với nhà trường và ban phụ huynh của lớp chuẩn bị cho các con một số vật dụng cần thiết phục vụ cho giờ chơi như: Cầu lông, dây nhảy, quả cầu, giấy vẽ, bút màu, phấn màu, bộ xếp hình, que tính, sách, báo, truyện, những viên sỏi trắng để chơi trò ô ăn quan .... Đến giờ chơi tôi cho các con tự chọn các vật dụng để phục vụ trò chơi mà con thích. Với trò chơi mà các con chưa biết cách chơi tôi đã hướng dẫn và chơi cùng các con. Chẳng hạn: Với những trò chơi đá bóng, đá cầu, cầu lông hay nhảy dây hầu như các con đã biết nên các con có thể tự chơi. Nhưng với các trò chơi như xếp hình, sử dụng que tính, bút màu, phấn màu, giấy vẽ tôi sẽ hướng dẫn và có thể gợi mở ý tưởng cho các em. Với bộ xêp hình: có thể chơi cá nhân, hay một nhóm từ 2 đến 3 em: xếp thành hình bông hoa, các con vật, ngôi nhà . Với bút màu, phấn màu và giấy vẽ: Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 6 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” các con có thể vẽ những tranh mình yêu thích trên giấy hoặc trên bảng lớp . Giáo viên có thể định hướng cho các con vẽ theo chủ điểm hàng tháng như tháng 9 Mái trường thân yêu; tháng 10 vẽ về chủ đề an toàn giao thông; tháng 11 vẽ về ngày nhà giáo Việt Nam; tháng 12 vẽ về chú bộ đội Với que tính: Các em có thể thỏa thích xếp các hình đã học, xếp hình ngôi nhà nhiều tầng Với những viên sỏi trắng tôi đã hướng dẫn các con chơi trò ô ăn quan, xếp các hình do con tưởng tượng . Thông qua các trò chơi như vậy các em được thả tâm hồn mình vào các trò chơi, các em say sưa hứng thú, thỏa sức sáng tạo, thư giãn đầu óc sau các giờ học. Qua đó các con được giao lưu, học hỏi và biết thêm bao điều mới lạ. Từ đó thức và nhân cách của các con dần hình thành và phát triển theo một chiều hướng tốt. * Hình thành, xây dựng và giáo dục nhân cách cho học sinh thông qua tiết: Hoạt động tập thể. Ngoài các tiết học Toán, Tiếng Việt... thì tiết học Hoạt động tập thể là rất quan trọng. Các tiết học này được dạy theo các chủ điểm của từng tuần, từng tháng, thì hàng tuần tôi dành một khoảng thời gian nhất định để trò chuyện với các con để dược nghe chính các em nói, chính các em kể cho tôi nghe những tâm tư nguyện vọng của mình (có thể nói trực tiếp hoặc viết ra những những tâm sự đó) để từ đó tôi hiểu và gần gũi các em hơn. Trong lớp có các bạn trai và bạn gái tôi muốn các con hiểu được rằng cần phải có tình cảm và những mối quan hệ chung giữa các bạn trong lớp. Tôi quyết định tiến hành cuộc nói chuyện bí mật để hướng các em theo con đường đó. Vì sao lại nói chuyện bí mật? Tôi có suy nghĩ về chuyện này. Thứ nhất, các em gái không cần phải biết tôi đã khuyên các bạn trai những gì. Nếu không có thể xảy ra những đối đáp như thế này: “Cô giáo sai cậu đưa áo khoác cho các bạn gái à? Nào hãy đưa nhanh nhanh lên!” Và sự quan tâm tốt đẹp của các bạn trai sẽ biến thành một nhiệm vụ phiền hà. Khi đó sự ân cần bị mất vẻ đẹp thẩm mỹ và cơ sở đạo đức. Nếu các em gái không biết nôi dung sinh hoạt của chúng tôi thì bất kỳ một sự quan tâm nào của các bạn trai cũng sẽ được tiếp Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 7 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” nhận với tình cảm biết ơn. Thứ hai, khi cánh cửa đóng kín tôi có thể nói với các em trai thẳng thắn hơn, giải thích cho các em hiểu thế nào là phẩm cách một người đàn ông. Tính chất bí mật của buổi nói chuyện này bắt buộc các em trai phải nhìn vào mình khác đi: người ta nói chuyện một cách nghiêm túc, tin tưởng ở các em, nghĩa là các em đã khôn lớn. Thứ ba, trẻ thích những bí mật nào đó của mình. Việc tiếp xúc như thế kích thích các em hoạt động. “Đây là bí mật của chúng mình” có nghĩa là “Cái đó rất quan trọng”. Ngoài ra tính bí mật – một trong những nét đẹo nhất của trò chơi trẻ em. Trẻ giữ bí mật về chuyện gì? Các em bí mật cái mà có lẽ cả thế giới đều rõ. Và vấn đề không phải bí mật như thế nào, mà là ở chỗ có bí mật. Còn tôi lại muốn các em thể hiện sự ân cần của nam giới với bạn nữ. Vậy là sự mong muốn của chúng tôi trùng nhau: tôi cho các em nhiệm vụ bí mật còn các em cố gắng hoàn thành. Khi các em trai đi vào lớp, tôi đóng cửa, để các em ngồi gần tôi và bắt đầu nói nho nhỏ, nghiêm túc: - Cô muốn tổ chức trong lớp chúng ta một hội những người đàn ông chân chính. Ai trong số các em muốn trở thành người đàn ông chân chính thì giơ tay. Các em ngạc nhiên và rất thích thú. * Các em muốn là nhân vật trung tâm. Tâm lý chung của học sinh trong lớp tôi thường thích mình là nhân vật trung tâm, muốn được làm mẫu để các bạn chú ý tán thưởng và đề cao mình. Nắm được đặc điểm tâm lý đó tôi thường tranh thủ cho các em có dịp thể hiện mình. Trong giờ học toán Việt là một học sinh thông minh nhanh nhẹn thường làm toán xong trước các bạn, mỗi khi làm bài xong cháu thường ngoảnh đi ngoảnh lại khoe với các bạn “ tớ xong nhất’’ nhưng bài em làm rất ẩu. Để chấn chỉnh điều đó, tôi cho em lên bảng chữa bài kèm theo một điều kiện “Nếu trình bày đúng và đẹp cô sẽ thưởng cho điểm 10”.( Nói miệng) Vì cháu rất thích được bạn khen và thán phục mình, trước lời động viên và yêu cầu của cô nên cháu đã làm bài trên bảng vừa nhanh vừa trình bày bài cẩn thận. Cháu trở về chỗ ngồi với điểm 10 và một tràng pháo tay giòn giã của các Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 8 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” bạn. Cháu vui lắm nét mặt hớn hở, hãnh diện vì được các bạn đề cao là người giải toán nhanh nhất. Cháu Tiến Nam cũng vậy, cháu có giọng đọc lưu loát, diễn cảm nên tôi cho cháu đọc bài mẫu cho các bạn,đọc truyện cho các bạn nghe đầu giờ cháu rất vui khi được các bạn tặng cho danh hiệu “Người có giọng đọc của phát thanh viên”. Cũng từ đó tôi thấy các cháu trong lớp có sự thi đua ngầm, cháu nào cũng muốn được lên đọc như bạn. Trong giờ Tiếng Việt, Đạo đức, Tiết đọc thư viện tôi thường xuyên cho các cháu đọc phân vai hay đóng những đoạn tiểu phẩm (giờ Đạo đức) đa số học sinh đều xung phong tham gia bởi các cháu muốn được dịp thể hiện mình, nội dung tiết học với các em mang tính tự nhiên, mọi thành viên đều cảm thấy vui vẻ thoải mái và rất tích cực hoà nhập với tập thể lớp, học sinh được thể hiện nhiều qua các tiết học trở lên bạo dạn tự tin hơn trước đám đông. * Tính hiếu động của học sinh. Tính hiếu động hầu như bất cứ đứa trẻ nào cũng có. Tôi gắn sự hiếu thắng đó theo hướng tích cực, xây dựng tính hiếu thắng đó trở thành hướng phấn đấu vươn lên trong học tập của mỗi học sinh. Trong lớp tôi chọn một số cặp học sinh ngang sức nhau khuyến khích các cháu thi đua với nhau trong khoảng thời gian ngắn, với thời gian đó cháu nào vượt lên thì sẽ được khen và tìm một bạn có sức học khá hơn để ghép đôi. Làm như vậy các cháu luôn phải cố gắng vì sợ thua bạn. Chẳng hạn: Đầu năm tôi xếp cháu Linh cạnh cháu Minh Anh là hai học sinh có học lực khá ngang nhau, tôi ghép các cháu thành đôi bạn cùng tiến và thi xem ai có nhiều cố gắng hơn trong học tập. Sau hai tháng lực học của cháu Minh Anh vượt lên so với cháu Linh, đến lúc đó tôi lại ghép cháu Minh Anh với cháu Tiến Minh có lực học giỏi hơn. Lúc ấy Tiến Minh lại là cái đích để cháu Minh Anh cố gắng vì muốn chiến thắng bạn. Hay Như Đức và Trâm Anh là đôi bạn viết chữ xấu, tôi gia hạn một tháng cháu nào có ý thức rèn chữ viết đẹp hơn bạn thì bạn đó sẽ được tặng danh hiệu “người chiến thắng”. Suốt thời gian ấy giữa hai cháu có sự chạy đua ngầm vì cháu nào cũng muốn mình là người chiến thắng. Tôi thường xuyên vận động Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 9 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” những cuộc chạy đua nho nhỏ như vậy và quả nhiên lớp tôi có phong thi đua học tập sôi nổi hơn. Những cuộc thi đua như vậy tôi cho là rất lành mạnh, nó giúp các cháu luôn có cái mốc mới cao hơn cần vươn tới. Những em sẵn có tính hiếu động thường thu được kết quả rõ rệt sau mỗi cuộc thi đua. * Khuyến khích động viên đối với học sinh. Với học sinh lớp 1, được động viên, khuyến khích là một niềm vui lớn đối với các em, nhất là được cô giáo khen. Tôi thường nhìn thấy những tiến bộ của học sinh dù là rất nhỏ tôi cũng kịp thời động viên khen ngợi trước lớp để học sinh phấn khởi và tiếp tục phấn đấu. Bên cạnh đó tôi còn quan tâm đến từng học sinh nhất là những em có hoàn cảnh đặc biệt và những em chậm tiến. * Thường xuyên liên lạc, chia sẻ với phụ huynh học sinh. Được cô giáo khen, động viên, khuyến khích là niềm vui lớn đối với các em và phụ huynh luôn mong: Sau mỗi buổi đón con ở trường về lại được con mình khoe có những điều tốt, những chuyện vui ở lớp. Chỉ cần có thế thôi cũng đủ để bố mẹ thêm vui và vợi đi bao sự nhọc nhằn của cả một ngày lao động vất vả. Cũng chỉ cần có thế mà bữa cơm gia đình học sinh hôm ấy cảm thấy ngon miệng hơn và hạnh phúc hơn. Nhưng thực tế không phải bao giờ các cháu cũng học bài và làm bài chuyên cần để cô giáo sẵn lòng khen ngợi, động viên. Nhiều khi kiểm tra bài, học sinh vì một lý do nào đấy không đủ bài tôi vẫn nghiêm khắc nhắc nhở kèm theo lời khiển trách nhưng vẫn ôn tồn mở lối cho học sinh. Nhắc cho học sinh nợ bài đến lần kiểm tra sau đồng thời thông báo cho học sinh biết điều đó. Cách làm này đã làm mất đi sự thất vọng trong lòng các em và mở ra cho các em hy vọng để cố gắng ở lần sau. Những em này luôn có tư tưởng sửa lỗi nên đã: lập công chuộc tội “rất hào hứng xung phong được kiểm tra vào tiết học tiếp. Phụ huynh học sinh biết được điều đó đều cố gắng đọng viên con học và họ không băn khoăn, lo lắng về kết quả học tập của con mình. * Tạo niềm vui cho học sinh. Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 10 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” Tình cảm cô trò thân thiết luôn tạo đựơc tâm thế cho học sinh trong buổi học là vô cùng cần thiết. Hiểu điều đó nên tiết đầu tiên tôi không bao giờ quở trách, trách phạt bất cứ một học sinh nào. Dù hôm đó học sinh đi muộn hay quên đồng phục hoặc quên sách, vở, thiếu phần chuẩn bị... Nếu nặng lời mắng mỏ sẽ đem lại cho học sinh đó nỗi buồn, cảm giác có tội sẽ đè nặng, phá tan sự tiếp thu của học sinh trong cả buổi học hôm ấy. Chính cô giáo cũng bị ức chế, buồn bực, tức tối trong suốt giờ giảng của mình. Để tránh tình trạng trên, sáng sáng khi bước chân vào lớp ttôi thường nghĩ ra một câu chào, một câu đùa hóm hỉnh hoặc sau lời chào là một vài cử chỉ ân cần: Khi thì sửa lại tóc cho em này, lúc lại cài áo cho em kia... vv...Để sao cho học sinh cảm nhận được một ngày học mới bắt đầu hết sức nhẹ nhàng và ấm áp. Đến cuối ngày học hôm ấy, tôi cho các em bình cjhọn ai học ngoan và ai tiến bộ nhất trong ngày. lúc đó là lúc mà tôi nhắc nhở khuyết điểm mà các cháu học sinh hồi sáng mắc phải. Nếu lỗi cháu đó mắc phải mà nặng, cháu sẽ tự đứng trước lớp tìm xem mình sai ở chỗ nào rồi hứa với tập thể lớp, với cô giáo sẽ sửa những sai lầm đó. Cả ngày học sinh ở trường, cô giáo trong thời gian đó thay vai trò người mẹ ở nhà của các cháu. Mỗi khi có cháu kêu sốt, mệt hay đau bụng giữa tiết học tôi không làm ngơ mà ân cần hỏi han bình tĩnh sử lý lúc thì xoa cho cháu này chút dầu khi thì pha cho cháu khác cốc nước có cháu mệt quá không đỡ tôi đưa cháu xuống phòng y tế hoặc thông báo cho gia đình cháu đến.. Lớp tôi đa số các cháu đều ăn ngủ trưa tại trường nên việc theo dõi sát sao đến học sinh cũng có phần thuận tiện, chẳng hạn; em A thích ăn món này, en B thích ăn món kia, e awnnhanh, em ăn chậm,...để kịp thời nhắc nhở các cháu và trao đổi với các cô cấp dưỡng và gia đình để có sự điều chỉnh. 1.3. Tổ chức bầu Ban lãnh đạo hội đồng tự quản của lớp: Hội đồng tự quản học sinh là một tổ chức được thành lập vì học sinh và do học sinh phụ trách nhằm đảm bảo cho các em tham gia một cách dân chủ và tích cực vào đời sống học đường. Hội đồng tự quản học sinh giúp học sinh phát triển kĩ năng ra quyết định, kĩ năng hợp tác và kĩ năng lãnh đạo, đồng Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 11 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” thời cũng chuẩn bị cho các em ý thức trách nhiệm khi thực hiện những quyền và bổn phận của mình. Việc bầu chọn và xây dựng ban lãnh đạo hội đồng tự quản là một công việc rất quan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớp mới. Để rèn luyện cho các em thể hiện tinh thần dân chủ và ý thức trách nhiệm đối với tập thể, nên tôi tổ chức cho các em ứng cử và bầu cử để chọn lựa Hội đồng tự quản của lớp. Tiến trình bầu chọn Ban lãnh đạo hội đồng tự quản được diễn ra như sau: - Vì học sinh lớp 1 còn bé nên tôi đã nhờ các em lớp 5 là các anh chị phụ trách sao xuống lớp để giúp các em tổ chức bầu Hội đồng tự quản của lớp. - Sau đó, tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm của người Chủ tịch hội đồng tự quản và phó chủ tịch hội đồng tự quản. - Tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử. Sau đó chọn 5 học sinh tiêu biểu để cả lớp bầu chọn.( Có sự hỗ trợ của các anh chị phụ trách sao. - Tổ chức cho học sinh bỏ phiếu: Bằng cách giơ tay đồng ý và không đồng ý. - 3 học sinh đạt số phiếu cao nhất sẽ được bốc thăm để nhận “chức vụ” của mình ( 1Chủ tịch hội đồng tự quản và 2 phó chủ tịch hội đồng tự quản). Lần đầu tiên các em được bỏ phiếu, được thể hiện quyền “dân chủ’ của mình, tôi thấy các em rất vui, rất hào hứng, và 3 em được bầu chọn cũng cảm thấy vui, thấy tự hào. 1.4. Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban lãnh đạo hội đồng tự quản: Sau khi đã bầu chọn được Ban lãnh đạo hội đồng tự quản, tôi cho các em lập ra các ban sau: ban học tập, ban vệ sinh, bạn thư viện, ban văn nghệ. Các em trong lớp sẽ tự chọn cho mình vào ban theo sở thích và năng khiếu của mình. Bầu các trưởng ban. - Tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng em trong Ban lạnh đạo hôi đồng tự quản như sau: * Nhiệm vụ của Chủ tịch hội đồng tự quản: Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 12 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” - Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp. - Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp hàng tập thể dục. - Giữ trật tự lớp khi giáo viên nhận xét bài, khi giáo viên có việc phải ra khỏi lớp, khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần. - Đề nghị giáo viên tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc tập thể. * Nhiệm vụ của phó chủ tịch hội đồng tự quản : - Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; giúp đỡ các bạn học yếu học bài, làm bài. - Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết học khi giáo viên yêu cầu. - Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết chuyên. - Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học. * Nhiệm vụ của phó chủ tịch hội đồng tự quản : - Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắt đèn, quạt khi ra về. - Phân công các bạn tưới cây trong lớp, chăm sóc bồn hoa và cây trồng của lớp. - Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp tổ chức. * Nhiệm vụ của trưởng các ban: - Theo dõi các bạn trong ban của mình, báo cáo với chủ tịch hội đồng tự quản và cô giáo kịp thời những việc sảy ra trong ban. 2. Trang trí lớp học thân thiện 2.1. Trang trí lớp học. Việc trang trí lớp học một cách sáng tạo, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh sẽ giúp cho các em có ý thức giữ gìn trường lớp của mình. Ngoài những quy định về trang trí lớp học của ngành, tôi cùng phụ huynh học sinh vẽ thêm góc để trưng bày các sản phẩm của các em như: các bài viết chữ Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 13 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” đẹp, những tranh vẽ của các em hay các sản phẩm học tập khác. Được tự tay treo những sản phẩm của mình học sinh cảm thấy rất vui và hứng thú. HS treo nhưng sản phẩm tự tay các em làm ra Góc bên trái là thư viện thân thiện. Thư viện lớp học là một công cụ quan trọng tạo cơ hội cho học sinh học tập một cách tích cực, chủ động, hiệu quả đồng thời cung cấp các nguồn tài liệu khác nhau để học sinh học tập và nghiên cứu. Ngoài việc cung cấp thông tin cho học sinh, thư viện lớp học còn góp phần hình thành thói quen đọc sách cho các em ngay từ những năm đầu tiên khi bước chân tới trường, xây dựng nền tảng văn hóa đọc của mỗi người trong suốt cả cuộc đời. Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 14 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” Mặc dù học sinh lớp 1 vào đầu học kì 1 chưa biết đọc nhưng tôi đã xây dựng thư viện thân thiện ngay từ đầu năm học đến hết học kì 1 thư viện của lớp tôi đã kha khá những quyển truyện tranh ngắn, tạp chí Măng non, Nhi đồng,... chữ to, dễ đọc, và đến hết học kì 1 học sinh lớp tôi bắt đầu đọc được những quyển truyện, tạp chí đó, tôi cảm thấy rất vui khi nhìn thấy các em cầm cuốn truyện đọc được trong các giờ giải lao, giờ nghỉ trưa. HS đọc truyện trong giờ ra chơi Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 15 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” Trong lớp tôi chụp một bức ảnh tập thể lớp cỡ lớn treo ở trung tâm lớp để hằng ngày học sinh được nhìn thấy hình ảnh của mình cùng các bạn trong lớp, các em có cảm giác mình được sống trong một tập thể tràn đầy tình yêu thương. Qua đó giáo dục học sinh tinh thần trách nhiệm đối với tập thể lớp cũng như giáo dục các em tinh thần đoàn kết trong tập thể. Với cách trang trí lớp học như vậy không chỉ học sinh thấy vui, hứng thú học tập mà bản thân tôi cũng cảm thấy lớp học như ngôi nhà thứ hai của mình vậy. 2.2. Thay đổi cách ứng xử của giáo viên * Luôn luôn có lời nói, ánh mắt và cử chỉ thân thiện: Lời nói là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của thầy cô giáo với học sinh. Bởi vậy, giáo viên cần phải sử dụng lời nói sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Khi giao tiếp với học sinh tôi sử dụng ngôn ngữ sao cho các em dễ hiểu nhất. Giàu hình ảnh và đạt giá trị biểu cảm cao. Ngoài giá trị về nội dung ngôn ngữ, giáo viên còn phải diễn đạt bằng âm điệu phù hợp. * Không tiếc lời khen và đừng chê bai: Khen ngợi là việc làm không thể thiếu trong giáo dục tiểu học đặc biệt là với học sinh lớp 1. Khi học sinh làm được việc tốt thì phải khen ngợi ngay để khích lệ, động viên. Một lời khen có hiệu quả giáo dục gấp nhiều lần so với những lời chỉ trích, chê bai. Đặc biệt với học sinh cá biệt thì lời động viên khen ngợi như là liều thuốc tinh thần giúp các em thay đổi hành vi theo hướng tích cực. Khen ngợi kịp thời không những làm thay đổi hành vi của học sinh theo hướng tích cực mà còn là động cơ thúc đẩy quá trình học tập của các em, giúp học sinh ham thích và chăm chỉ học tập. Hãy chắp cho trẻ đôi cánh, hãy tin ở các em, cho các em hi vọng. * Luôn có tiếng cười trong mỗi tiết học: “Tiếng cười là liều thuốc bổ” tiếng cười trong dạy học sẽ làm tan đi không khí căng thẳng của tiết học. Không những thế tiếng cười còn tạo ra sự hưng phấn để kích thích suy nghĩ, sự hài hước có thể tác động vào não để kích thích tư duy. Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi hay vận dụng sự hài hước Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 16 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” để thu hút sự chú ý của học sinh, làm tăng tính hấp dẫn của vấn đề cần truyền đạt, giúp quá trình hình thành kiến thức diễn ra tự nhiên và nhẹ nhàng, đem lại kết quả cao. Bên cạnh đó, không khí lớp học trở nên thân thiện hơn, có hứng thú để bắt đầu cho những tiết học khác. * Quan tâm và chia sẻ: Giáo viên cần giáo dục học sinh biết quan tâm và chia sẻ, động viên thăm hỏi lẫn nhau trong học tập cũng như trong cuộc sống. Tôi theo dõi ngày sinh của các em và thông báo để cả lớp tổ chức sinh nhật cho bạn của mình. Quà sinh nhật có thể là những lời chúc mừng hoặc những lời ca, tiếng hát của các bạn trong lớp. Bên cạnh đó tôi có chuẩn bị một món quà nho nhỏ có thể là quyển vở, chiếc bút,...để tặng các em trong ngày sinh nhật. Điều này giúp các em thấy được sự quan tâm của cô giáo với các bạn trong lớp. Từ đó giúp các em tự tin hợ trong học tập, rèn luyện, cũng như tham gia các hoạt động tập thể. Giáo viên chủ nhiệm là người rất gần gũi với học sinh, vì vậy tôi luôn cố gắng để các em luôn cởi mở với thầy cô. Hãy vừa là bạn, vừa là thầy của các em. Giáo viên không cần phải che dấu tình cảm của mình với các em, nhưng phải tránh sự ưu ái đặc biệt vớ một vài em nào đó. Hãy cố nhìn thấy những ưu điểm ẩn sâu trong mỗi em. Có thể cũng chính các em cũng không biết mình có những ưu điểm đó. Giáo viên hãy giúp các em nhận ra , phát triển chúng thêm. Hãy cố gắng sống hết mình với các em. 3. Tăng cường sự tham gia của học sinh: 3.1. Xây dựng nội quy lớp học: Đầu năm học học sinh thảo luận để đưa ra ý kiến những điều em cùng bạn thực hiện trong năm học như: Không đi học muộn, Không ăn quà vặt,....Việc làm này hết sức có ý nghĩa vì học sinh được tham gia, được cung cấp thông tin, được bày tỏ ý kiến của mình, ý kiến của các em được lắng nghe và tôn trọng. Từ đó giúp học sinh hiểu, tôn trọng và thực hiện tốt những điều do chính các em đề ra. Ngoài ra, học sinh còn được rèn kĩ năng giao tiếp, bày Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 17 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” tỏ ý kiến và than gia quá trình ra quyết định, phát huy tinh thần tập thể, nâng cao tinh thần trách nhiệm cho mỗi học sinh. 3.2. Xây dựng hòm thư “Điều em muốn nói”: Trong lớp học có nhưng em học sinh nhút nhát, không phải lúc nào các em cũng có thể trực tiếp nói thẳng mong muốn, suy nghĩ của mình với thầy cô giáo, với nhà trường. Vì vậy thông qua hòm thư “Điều em muốn nói” học sinh được tự bày tỏ những khúc mắc, băn khoăn của mình về cuộc sống xung quanh các em, về trường, lớp, bạn bè và thầy cô. Làm hòm thư như vậy sẽ rút ngắn khoảng cách giữa cô và trò, được lắng nghe những chia sẻ, mong muốn của các em để từ đó kịp thời có những điều chỉnh hợp lí, nhằm ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục, tạo môi trường thân thiện trong lớp học. 3.3. Xây dựng đôi bạn cùng tiến: Trong cuộc sống của mỗi con người, ngoài những người thân trong gia đình ra, ai cũng cần có bạn bè để chia sẻ. Học sinh Tiểu học cũng vậy. Nếu các em có nhiều bạn bè thân thiết trong lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và sẽ giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Em học giỏi sẽ giúp những em học yếu; ngược lại, em học yếu cũng dễ dàng nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà không phải e ngại, xấu hổ tình cảm bạn bè và chất lượng học tập của lớp Trong mỗi lớp học bao giờ cũng có nhiều đối tượng học sinh, ngoài những học sinh khá, giỏi còn có những học sinh học chậm, chưa tiến bộ, các em tự ti, mặc cảm và thụ động trong học tập. Tôi đã xây dựng mô hình học tập “Đôi bạn cùng tiến” hay “ Chúng mình cùng học” để những em học sinh học tốt sễ giúp đỡ, kèm cặp những em học chậm. Kết quả thật bất ngờ, những em học sinh học chậm đã tiến bộ rất rõ rệt, các em đã mạnh dạn hơn khi tham gia thảo luận nhóm trong các tiết học, hăng hái phát biểu xây dựng bài. 3.4. Học mà chơi, chơi mà học Thích sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi bổ ích là nhu cầu, là sở thích của hầu hết các học sinh tiểu học. Vì vậy, khi tổ chức cho các em sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi là giáo viên đã giúp các em “học mà Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 18 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” chơi, chơi mà học”, kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyện một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em. Ngoài ra, tổ chức sinh hoạt tập thể và vui chơi còn giúp các em phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng sáng tạo. Ngoài ra, việc tổ chức các hoạt động tập thể còn là sợi dây gắn bó, kết nối, đoàn kết các em lại với nhau. Các hoạt động sinh hoạt tập thể và một số trò chơi đơn giản, nhẹ nhàng, tôi có thể tổ chức ngay trong mỗi buổi học chính khóa và cả các buổi sinh hoạt ngoài giờ lên lớp. Những phút vui chơi thoải mái, lành mạnh sẽ giúp các em thêm hào hứng để học tập và sống hồn nhiên hơn. Hơn nữa, việc vui chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều đức tính tốt đẹp, hạn chế những tật xấu, đồng thời rèn luyện thể chất và tâm hồn cá em theo chiều hướng tốt hơn. * Học mà chơi – chơi mà học Học sinh đến trường thì phải vui chơi. Giờ ra chơi tôi hướng dẫn cho các cháu trò chơi tập thể, mượn cho các cháy dây, cầu, bóng vv.. để học sinh được chơi hết mình , được cười đùa thật vui vẻ . Trong giờ học để các cháu tiếp thu bài được dễ hơn, tôi cũng thường tổ chức các trò chơi, tạo điều kiện để đông đảo học sinh được tham gia tham gia: ví dụ chơi hái hoa dân chủ trong giờ ôn tập môn tự nhiên và xã hội; chơi đóng kịch phân vai trong giờ Đạo đức( luyện tập), chơi trò chơi: Ai nhanh hơn trong giờ toán và “Giọng đọc vàng’’ trong giờ Tiếng Việt....Những kiến thức cơ bản học sinh được học dưới dạng trò chơi, các cháu thấy hứng thú và tiếp thu kiến thức nhanh hơn đồng thời tôi nhận thấy thông qua các trò chơi tính cách của các cháu được bộc lộ rõ ràng hơn. Qua đó tôi nhận xét cụ thể về tính cách của từng cháu để có biện pháp giáo dục phù hợp. 3.5. Khen thưởng động viên Thứ sáu cuối tuần có tiết sinh hoạt lớp, học sinh lớp tôi rất thích và háo hức chờ đón. Các em được tự do bình bầu nhau. Những cháu được cô khen vì tiến bộ từng mặt: học tập, kỷ luật hay chỉ là có chữ viết tiến bộ hơn tuần trước Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 19 - SKKN : “Giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp” đều được phát phần thưởng. Vào những ngày lễ tết hoặc sinh nhật của từng em, học sinh cũng nhận được những món quà nhỏ nhưng nó đã thực sự mang đến cho ccác cháu niềm vui khi đến trường: Chẳng hạn: Tết Nguyên đán tôi mừng tuổi cho các cháu một quyển vở kèm theo những lời chúc: Em gặp may mắn. Hay: Ngày 8 tháng 3 để các cháu gái có ý thức về giới tính của mình, tôi hướng dẫn các cháu trai làm một món quà tặng cho các bạn gái cùng bàn ngoài ra tôi còn cho cả lớp vẽ, cắt một bông hoa có ghi điểm 9, điểm 10 về tặng bà tặng mẹ. Những món quà tuy nhỏ nhưng đã thu được những giá trị tinh thần lớn bởi tôi đọc thấy trên gương mặt của các em sáng lên niềm hân hoan với những nụ cười hồn nhiên của con trẻ. Mang niềm vui đến cho con trẻ từ những việc làm bình thường như vậy nhưng cũng khiến cho học sinh cảm thấy tình thương yêu và sự quan tâm săn sóc của cô với các cháu. Từ sự cảm nhận này khiến cả phụ huynh lẫn học sinh đều cảm thấy tin tưởng các cháu thấy mỗi buổi đến trường là một ngày vui. Khi phụ huynh gửi gắm con cho nhà trường, cho cô mà hoàn toàn yên tâm vững dạ. KẾT QUẢ Sáng kiến kinh nghiệm của tôi không có gì là to tát, những biện pháp tôi đã làm cũng rất đỗi bình thường. Nhưng kết quả đạt được lại rất khả quan. Rõ ràng qua cách làm này, tôi thấy kết quả học tập của học sinh ngày càng tiến bộ rõ rệt. Các em ngày càng chăm ngoan. Điều đó làm tôi rất vui mừng và vơi đi những vất vả, mệt nhọc. Tình cảm thầy- trò, bạn bè ngày càng gắn bó và thân thiện. NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG VÀ TỒN TẠI Những công việc tôi làm đều bắt nguồn từ tinh thần trách nhiệm của một giáo viên chủ nhiệm lớp, từ tình yêu đối với học trò của mình. Thành công tôi đạt được phần lớn đều do sự nổ lực của bản thân. Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng luôn nhận được sự động viên khích lệ của cán bộ quản lí nhà trường, sự chia sẻ đóng góp từ các giáo viên trong tổ chuyên môn. Người viết: Nguyễn Thị Huyền – Trường TH Lê Lợi- TP Bắc Giang - 20 -
Tài liệu đính kèm:
skkn_giao_vien_tieu_hoc_trong_cong_tac_chu_nhiem_lop_gv_nguy.doc



