SKKN Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp (GV: Giáp Thị Kim Nhung - Trường TH Lê Lợi - Năm học 2017-2018)

 MỤC LỤC 
Nội dung Trang 
1. Đặt vấn đề......................................................................................... 2 
1.1. Lý do chọn đề tài............................................................................ 2 
1.2. Mục đích nghiên cứu................................................................... 3 
1.3. Đối tượng nghiên cứu.................................................................. 3 
1.4. Phương pháp nghiên cứu............................................................. 3 
1.5. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu...................................................... 3 
2. Giải quyết vấn đề...................................................................... 3 
2.1. Cơ sở lí luận của vấn đề............................................................... 3 
2.2. Thực trạng của vấn đề.................................................................. 4 
2.2.1. Thuận lợi................................................................................... 4 
2.2.2. Khó khăn................................................................................... 5 
2.3.Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề.............................. 5 
2.3.1. Tìm hiểu học sinh lớp mình phụ trách...................................... 5 
2.3.2. Xây dựng nề nếp lớp................................................................. 7 
2.3.3. Phân công nhiệm vụ cụ thể cho HĐTQ.................................... 9 
2.3.4. Xây dựng mối quan hệ thầy- trò và bạn bè trong lớp............... 11 
2.3.4.1. Xây dựng mối quan hệ thầy- trò............................................ 11 
2.3.4.2. Xây dựng mối quan hệ bạn bè............................................... 12 
2.3.5. Xây dựng mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh............... 13 
2.3.6. Giáo viên chủ nhiệm phải luôn chú trọng rèn kĩ năng sống cho 14 
học sinh........................................................................................... 
2.3.7. Tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa- hoạt động trải nghiệm 16 
2.4. Kết quả đạt được.......................................................................... 18 
2.5. Bài học kinh nghiệm.................................................................... 19 
3. Kết luận.................................................................................... 20 
Tài liệu tham khảo......................................................................... 21 
 1 
 1. Đặt vấn đề 
 1.1. Lý do chọn đề tài 
 Như chúng ta đã biết, người giáo viên giữ vai trò chủ đạo trong mọi hoạt 
động giáo dục ở nhà trường, là người tổ chức và điều khiển quá trình hình thành 
nhân cách trẻ em, đồng thời cũng là người chịu trách nhiệm về công tác giáo dục 
trẻ em trước nhà trường, nhà nước và nhân dân. Đặc biệt, người giáo viên tiểu 
học hầu như chịu trách nhiệm hoàn toàn về lớp mình phụ trách. 
 GV chủ nhiệm lớp có một trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành 
cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về 
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp 
tục học tốt lên những lớp trên. Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động 
học tập của học sinh, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi 
các hoạt động trong giờ chơi, hoạt động tập thể, hoạt động tự học ở nhà 
 Giáo viên tiểu học là một trong những “thần tượng” của học sinh, là 
tấm gương của các em. Trong những giờ tới trường, giáo viên tiểu học hầu 
như lúc nào cũng ở cạnh các em nhỏ, rất sát học sinh, kiểm tra theo dõi được 
từng hành vi của các em. Bằng tấm gương của mình kết hợp với việc truyền 
thụ những giá trị chuẩn mực thể hiện trong nội dung các môn học, giáo viên 
tiểu học còn góp phần to lớn trong việc hình thành và phát triển nhân cách của 
các em qua công tác chủ nhiệm lớp. 
 Đặc biệt học sinh lớp một rất ngây thơ, tâm hồn các em như một tờ giấy 
trắng, vẽ lên đó đẹp hay xấu phần lớn là tác động của giáo viên chủ nhiệm.. 
Chúng ta không đơn thuần chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến 
học sinh mà chúng ta còn phải giáo dục, uốn nắn đạo đức, phẩm chất tốt đẹp, 
phát triển năng lực, rèn kĩ năng sống để các em phát triển toàn diện. Công tác 
chủ nhiệm lớp không phải là công việc đơn giản. Nó luôn là vấn đề trăn trở 
đối với hầu hết các giáo viên tiểu học. 
 Từ những vấn đề trăn trở nêu trên, khi thực hiện tôi phải rút kinh 
nghiệm qua từng năm, xoay chuyển mọi cách, suy nghĩ tìm tòi, học hỏi những 
đồng nghiệp có uy tín, có năng lực để công tác chủ nhiệm của mình đạt hiệu 
 2 
 quả cao. Xuất phát từ những lí do đó nên bản thân đã suy nghĩ tìm ra một số 
biện pháp nhỏ để góp phần làm tốt công tác chủ nhiệm. Chính vì vậy tôi đã 
chọn đề tài: “Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp”. 
 1.2. Mục đích nghiên cứu 
 - Học sinh tích cực rèn luyện các mặt về kiến thức, năng lực, phẩm chất. 
 - Học sinh hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động học tập, phong 
trào của lớp cũng như của trường. 
 - Học sinh biết yêu thương, thân thiện với nhau, biết giúp nhau cùng 
tiến bộ. 
 1.3. Đối tượng nghiên cứu 
 Là học sinh lớp 1D của Trường TH Lê Lợi năm học 2017-2018 
 1.4. Phương pháp nghiên cứu 
 - Phương pháp thu thập thông tin: Dùng để thu thập các thông tin của 
từng học sinh. 
 - Phương pháp trò chuyện: Dùng để hỏi chuyện các đồng nghiệp có 
kinh nghiệm; hỏi chuyện với học sinh; hỏi chuyện với phụ huynh 
 - Phương pháp giao nhiệm vụ: Dùng để giao nhiệm vụ cho học sinh. 
 - Phương pháp trải nghiệm: Thông qua thực tế tình hình trên lớp để tìm 
ra cái tốt, cái hạn chế và biện pháp khắc phục. 
 1.5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 
 Đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi chỉ hướng vào công tác chủ nhiệm 
lớp với các nội dung cơ bản sau đây: Các biện pháp giáo dục học sinh, mối 
quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh, xây dựng lớp học có nề nếp 
hiệu quả. Mối quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh. 
 2. Giải quyết vấn đề 
 2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề 
 Căn cứ Thông tư số 28/2009/TT-BGDĐT ngày 21 tháng 10 năm 2009 
của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Quy định chế độ làm việc đối với 
giáo viên phổ thông. 
 3 
 Căn cứ Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 
của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Điều lệ trường Tiểu học. 
 Công tác chủ nhiệm lớp là một nội dung về chuyên môn nghiệp vụ của 
giáo viên tiểu học. Công tác chủ nhiệm lớp quyết định chất lượng dạy và học của 
giáo viên và học sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là giáo viên đã hoàn thành 
tốt việc giảng dạy và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. 
 Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một 
giáo viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học 
sinh, để xử lí các tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả 
giáo dục cao. Nếu giáo viên không tâm huyết với nghề, không có tinh thần 
trách nhiệm cao thì khó mà hoàn thành nhiệm vụ. 
 Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự 
dày công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát 
triển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học 
sinh, bởi sự mưu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc 
giáo dục con cái cho nhà trường. 
 2.2. Thực trạng của vấn đề 
 2.2.1. Thuận lợi 
 * Giáo viên: 
 - Được sự quan tâm chỉ đạo của PGD cùng BGH nhà trường đã tạo mọi 
điều kiện để bản thân làm tốt công tác chủ nhiệm. 
 - Là giáo viên chủ nhiệm lớp nhiều năm, tôi luôn tìm tòi học hỏi để trao 
đổi kinh nghiệm, không ngừng tự rèn luyện mình, từng bước nâng cao nghiệp vụ 
để vững vàng về chuyên môn cũng như công việc phụ trách toàn diện trước học 
sinh. Tôi luôn nhiệt tình và có tâm huyết đối với việc dạy học của mình. 
 - Được sự quan tâm, phối hợp với tổng phụ trách nhà trường, giáo viên 
bộ môn để cùng giáo dục học sinh thực hiện tốt nề nếp lớp cũng như hoạt 
động ngoài giờ lên lớp. 
 4 
 * Học sinh: 
 - Được sự quan tâm hướng dẫn, dìu dắt của nhà trường, tổng phụ trách 
đội, giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm cùng cha mẹ học sinh trong mọi 
hoạt động. 
 - Học sinh được giải bày tâm sự, khó khăn nỗi lo lắng của mình cùng 
giáo viên chủ nhiệm. 
 - Được học tập có hiệu quả dưới sự giúp đỡ của giáo viên. 
 - Được vui chơi, giải trí, được rèn luyện mình qua sự chăm lo, hướng 
dẫn của giáo viên chủ nhiệm. 
 2.2.2. Khó khăn 
 - Học sinh lớp một là lứa tuổi chuyển giao giữa giao đoạn vui chơi sang 
giai đoạn học tập chính thức ở bậc tiểu học. Ở lứa tuổi này các em luôn muốn 
làm theo ý thích của mình và ham chơi nhiều hơn là ham học; Đồng thời các 
em dễ bị cám dỗ, bắt chước theo bạn bè. Vì vậy để các em thực hiện theo 
những khuôn khổ nề nếp học tập cũng như giúp các em học tập tốt, rèn luyện 
năng lực, phẩm chất gặp nhiều khó khăn. 
 - Đa số gia đình học sinh đều làm nghề tự do, cha mẹ đi làm ăn xa 
không có điều kiện quan tâm, chăm sóc con nên cũng một phần ảnh hưởng 
đến chất lượng học tập cũng như nề nếp lớp. 
 2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 
 Giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm chính về việc giáo dục đức, trí, 
 thể, mĩ cho học sinh trong lớp. Muốn giáo dục hoàn thiện thì giáo viên chủ 
 nhiệm phải thực hiện tốt những nhiệm vụ sau : 
 2.3.1 Tìm hiểu học sinh lớp mình phụ trách 
 Để thực hiện tốt chức năng quản lý, giáo dục học sinh, ngay từ khi nhận 
lớp, giáo viên chủ nhiệm lớp phải tìm hiểu và nắm vững về từng học sinh lớp 
mình phụ trách thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ nhiệm cũ, qua học 
sinh hoặc qua phụ huynh. 
 - Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của học sinh, hoàn cảnh kinh tế, địa vị 
bố mẹ trong xã hội, nếp sống của gia đình, sự quan tâm của bố mẹ đến vấn đề 
 5 
 giáo dục con cái để từ đó giáo viên có thể tìm ra những nguyên nhân về hiện 
tượng tâm lý của học sinh. 
 - Tìm hiểu và nắm được đặc điểm của từng học sinh và phân loại đối 
tượng để có biện pháp giáo dục phù hợp. 
 Ví dụ: Tôi đã tìm hiểu trong lớp chủ nhiệm của tôi có hai em hoàn cảnh 
khó khăn là: em Giáp Gia Huy có hoàn cảnh bố nghiện, mẹ bỏ đi, em ở với bà 
nội già yếu và Nguyễn Khánh Linh bố mẹ mất ở với ông bà già yếu. Trước 
những hoàn cảnh như vậy tôi thường xuyên động viên, giúp đỡ cả về vật chất 
lẫn tinh thần. Kêu gọi học sinh cả lớp có tinh thần đoàn kết giúp bạn vượt 
khó. Đề đạt với chi hội phụ huynh lớp, nhà trường tạo điều kiện giúp đỡ 
những em đó. Làm như vậy vừa khắc phục được khó khăn lại vừa giáo dục 
được lòng nhân ái cho học sinh. 
 Học sinh học chưa đạt như: em Bích, Trung Kiên, Quân. Với vai trò 
người giáo viên chủ nhiệm tôi tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó yếu, học 
yếu những môn nào. Có thể gia đình em chưa quan tâm đến việc học của con 
ở nhà, hay chậm tiếp thu Từ đó lập kế hoạch giúp đỡ các em như: 
 + Giảng lại bài mà các em chưa hiểu vào thời gian ngoài giờ lên lớp. 
 + Thường xuyên kiểm tra các em trong quá trình dạy học và lúc ngoài 
giờ lên lớp. 
 + Tổ chức cho các em học theo nhóm để các em khá giỏi giúp đỡ các 
em tiến bộ. 
 + Gặp gỡ trao đổi với phụ huynh học sinh về tình hình học tập, cũng như sự 
tiến bộ của các con để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em. 
 + Không nên chê bai các em trước cả lớp làm cho các em xấu hổ, 
không tự tin trong các hoạt động học tập và giao tiếp. 
 Tóm lại: Muốn thực hiện những điều nói trên yêu cầu người giáo viên phải: 
 - Nghiên cứu hồ sơ học sinh (học bạ, lý lịch của học sinh ở lớp dưới ). 
 - Quan sát hằng ngày các hoạt động và mối quan hệ của học sinh 
 - Thăm gia đình học sinh và trò chuyện trao đổi với phụ huynh học sinh. 
 - Sắp xếp chỗ ngồi hợp lý cho học sinh. 
 6 
 Giáo viên giảng lại bài, kèm cặp học sinh yếu trong giờ ra chơi 
 2.3.2 Xây dựng nề nếp lớp học 
 Xây dựng nề nếp học sinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng của 
người giáo viên chủ nhiệm. Nếu học sinh không có nề nếp thì giáo dục dạy và 
học sẽ không đạt hiệu quả cao. Chính vì vậy tôi đã xây dựng nề nếp học tập 
như sau: 
 - Rèn nề nếp giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập. Hướng dẫn các em 
lấy và xếp sách vở ngăn nắp trên bàn, thực hiện được các ký hiệu của giáo 
viên yêu cầu. 
 Ví dụ: + Kí hiệu khoanh tay lên bàn, mắt nhìn lên bảng, nghe cô giáo giảng. 
 + Kí hiệu “B”, “V”, “S” lấy bảng con, lấy vở, lấy sách 
 7 
 + Kí hiệu đọc to, nhỏ, nhẩm, thầm. 
 + Kí hiệu làm việc theo nhóm. Làm việc nhóm 2 ( N2), nhóm 4 ( N4). 
 - Giáo viên hướng dẫn các em giơ tay phát biểu bằng tay phải đặt lên 
mu bàn tay trái, tay trái khoanh lên bàn. 
 - Rèn tư thế đứng thẳng lưng khi trả lời cô giáo và cách trả lời, lễ phép, 
ngắn gọn. 
 - Rèn học sinh có thói quen vệ sinh cá nhân để học sinh có thói quen, biết 
cách vệ sinh cá nhân hằng ngày. Thường xuyên kiểm tra nhắc nhở các em rửa tay 
trước khi ăn cơm. Nếu em nào chân tay bẩn nhắc nhở đi rửa ngay. Cuối tuần có 
phần thưởng động viên khuyến khích cho những em sạch sẽ, gọn gàng. 
 - Rèn học sinh tác phong nhanh nhẹn, trật tự ý thức, học tập. Ví dụ: 
Sách vở để dưới ngăn bàn, cuốn nào học trước để trên, cuốn nào học sau để 
dưới. Hướng dẫn các em xếp hàng ra vào lớp trật tự, tránh chen lấn . Ngoài ra 
còn hướng dẫn các em xin phép khi ra vào lớp thể hiện sự lễ phép. 
 - Trong buổi họp phụ huynh đầu năm, giáo viên nên đề ra yêu cầu để 
phụ huynh cùng rèn nề nếp cho học sinh: Hàng ngày kiểm tra sách vở của 
con; hướng dẫn con chuẩn bị sách vở, đồ dùng học tập theo thời khóa biểu. 
Giáo dục con ý thức gọn gàng ở mọi lúc, mọi nơi. 
 - Hằng ngày giáo viên tuyên dương, khen ngợi kịp thời những cá nhân, 
những nhóm, có nhiều cố gắng trong việc giữ gìn nề nếp tốt cho các em khác 
noi theo và cũng thật nhẹ nhàng, nhưng nghiêm khắc, phê bình những cá 
nhân, nhóm còn mắc sai phạm làm ảnh hưởng đến nề nếp của lớp. 
 - Giáo viên xây dựng nội quy lớp học, cho học sinh học các nội quy và thực 
hiện đúng nội quy như: Đi học đều và đúng giờ, ăn mặc, đầu tóc gọn gàng, mặc 
đồng phục đúng quy định, biết giữ gìn vệ sinh chung, chăm học, chăm làm... 
 - Để lớp học nề nếp, ngoài vai trò của giáo viên chủ nhiệm thì vai trò 
của Hội đồng tự quản lớp cũng rất quan trọng nên đầu năm học tôi tổ chức 
cho học sinh lớp bình bầu ban Hội đồng tự quản để chọn ra những bạn năng 
nổ, có ý thức trách nhiệm . Hội đồng tự quản được bầu nhiều lần trong năm 
 8 
 học để đảm bảo nhiều em trong lớp đều có cơ hội được trải nghiệm, được 
hình thành những năng lực, phẩm chất khi đứng trong Hội đồng tự quản. 
 Đầu năm học lớp 1D bầu ban Hội đồng tự quản 
 2.3.3 Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Hội đồng tự quản của lớp 
 Sau khi đã bầu chọn được Hội đồng tự quản của lớp, tôi giao nhiệm vụ 
cụ thể cho từng em như sau: 
 * Nhiệm vụ của Chủ tịch Hội đồng tự quản: 
 - Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp. 
 - Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp 
hàng tập thể dục. 
 9 
 - Giữ trật tự lớp khi giáo viên chữa bài và khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần. 
 - Vào đầu và cuối mỗi tiết học hoặc khi có khách tới CTHĐTQ biết 
mời các bạn đứng lên chào. Vào mỗi tiết học, CTHĐTQ bước ra khỏi chỗ 
ngồi đứng trước lớp mời Ban văn nghệ lên sinh hoạt văn nghệ, sau đó mời 
Ban học tập lên phát tài liệu và đồ dùng học tập 
 - Đề nghị giáo viên tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc các bạn có 
thành tích tốt. 
 * Nhiệm vụ của Phó chủ tịch Hội đồng tự quản ( Phụ trách học tập; đối 
ngoại): 
 - Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; giúp đỡ các bạn học yếu học 
bài, làm bài. 
 - Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết 
học khi giáo viên yêu cầu. 
 - Theo dõi việc học tập của lớp, đôn đốc nhắc nhở các bạn nghiêm túc 
học bài. 
 - Làm mọi việc của Chủ tịch Hội đồng tự quản khi Chủ tịch Hội đồng 
vắng mặt hoặc nghỉ học. 
 * Nhiệm vụ của phó chủ tịch Hội đồng phụ trách văn nghệ, lao động, 
thể dục thể thao: 
 - Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm 
tắt đèn, quạt khi ra về. 
 - Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, 
lớp tổ chức. 
 - Tổ chức cho các bạn hát, múa, chơi trò chơi vào đầu tiết học và cuối 
tiết học. Ban văn nghệ có thể tổ chức cho các bạn chơi trò chơi do giáo viên 
phổ biến. 
 Hội đồng tự quản là một đội ngũ có trách nhiệm cao trong công việc. 
Do đó trong các Hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp đây là các thành viên 
tích cực trong mọi phong trào. Mặt khác chính các em là người tự quản và tự 
lập chương trình cho các hoạt động của lớp. Qua các hoạt động đó không chỉ 
rèn cho các em kĩ năng sống mà còn có tác dụng rèn đạo đức cho các em có 
hiệu quả. Qua việc các em tự lập chương trình hoạt động và thực tế tham gia 
 10 
 các hoạt động đó các em đoàn kết nhau hơn, biết chia sẻ cùng nhau những 
khó khăn trong công việc. Đây là dịp các em học hỏi nhau, học tập những 
điểm tốt của nhau. 
 2.3.4. Xây dựng mối quan hệ thầy- trò và bạn bè trong lớp 
 2.3.4.1. Xây dựng mối quan hệ thầy- trò 
 Mỗi thầy cô muốn hoàn thành nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm trước 
hết phải có tâm, có tấm lòng, có sự độ lượng, bao dung, đồng thời phải giỏi 
tâm lí lứa tuổi, có nhiều biện pháp giáo dục tinh tế. Cùng đó, giáo viên chủ 
nhiệm cần am hiểu và biết cách tổ chức giáo dục đạo đức, lối sống cho học 
sinh đầu năm học. 
 Bước vào đầu năm học, sau khi tôi nhận lớp, để tạo sự gần gũi và gắn 
kết giữa học sinh và giáo viên chủ nhiệm, tôi sắp xếp nhiều thời gian cho học 
sinh được giới thiệu về bản thân, động viên khuyến khích các em chia sẻ với 
nhau về những sở thích, ước mơ trong tương lai. Đồng thời cô giáo cũng chia 
sẻ những mong muốn của mình với các em. Đây là hoạt động giúp cô và trò 
hiểu nhau, đồng thời tạo môi trường học tập thân thiện. 
 Giáo viên chủ nhiệm tận dụng thời gian ngoài giờ lên lớp thường xuyên 
trao đổi ý kiến, trò chuyện cùng nhau, luôn tạo điều kiện cho cô và trò gần 
gũi, chia sẻ cảm thông với nhau. Có như vậy các em mới dám nói, dám tâm 
sự thì giáo viên mới hiểu được những tâm tư, tình cảm của các em. Từ đó tạo 
sự gần gũi, gắn kết giữa học sinh và giáo viên chủ nhiệm 
 Khi nói chuyện, khi giảng bài, cũng như khi nghiêm khắc phê bình lỗi 
lầm của học sinh, tôi luôn thể hiện cho các em thấy tình cảm yêu thương của 
một người thầy đối với học trò. Theo qui luật phản hồi của tâm lí, tình cảm 
của thầy trước sau cũng sẽ được đáp lại bằng tình cảm của học trò. Lòng nhân 
ái, bao dung, đức vị tha của người thầy luôn có sức mạnh to lớn để giáo dục 
và cảm hóa học sinh. “Lớp học thân thiện” chỉ có được khi người thầy có tấm 
lòng nhân hậu, bao dung, hết lòng vì học sinh thân yêu của mình. Có một 
người thầy như vậy thì chắc chắn học sinh sẽ chăm ngoan, tích cực và ham 
học, thích đi học. 
 Hành vi của giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lí cũng như sự 
hình thành tính cách của các em. Vì vậy khi lên lớp, tôi luôn chú ý cả cách đi 
đứng, nói năng, cách ăn mặc, thái độ,... để học trò noi theo. Không để bất cứ lí 
do gì mà tôi cho phép mình cẩu thả, qua loa trước mặt học sinh.. 
 11 
 Khi học sinh làm bài chưa đúng, tôi yêu cầu học sinh đó phải làm lại chứ 
không trê hay la mắng . Tôi giúp đỡ, hướng dẫn học sinh làm lại ngay tại lớp, 
giúp các em làm đúng và hoàn thiện hơn. Với cách nói đúng, làm đúng trong 
học tập, các em trở thành những con người tự tin, trung thực không gian dối. 
 Khi học sinh mắc sai lầm, thiếu sót, tôi luôn cố gắng, kiềm chế và tôn 
trọng học sinh, tìm hiểu cặn kẽ, thấu đáo nguyên nhân để có biện pháp giúp 
đỡ các em sửa chữa. Tôi không bao giờ có những lời nói, cử chỉ xúc phạm các 
em. Ở tuổi này lòng tự trọng của các em rất cao, chỉ một lời nói xúc phạm sẽ 
làm ảnh hưởng xấu đến tâm hồn trẻ thơ. 
 Hằng ngày, tôi luôn khích lệ và biểu dương các em kịp thời, ca ngợi 
những ưu điểm của các em nhiều hơn là phê bình khuyết điểm. Tôi luôn cố 
gắng tìm ra những ưu điểm nhỏ nhất để khen ngợi, động viên các em. Đồng 
thời trong khi khen tôi cũng chỉ ra những thiếu sót để các em khắc phục và 
ngày càng hoàn thiện hơn. 
 2.3.4.2. Xây dựng mối quan hệ bạn bè 
 Để xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết, đoàn kết, gắn bó, sẵn sàng 
giúp đỡ nhau trong học tập, tôi luôn tạo ra các hoạt động, các vấn đề đòi hỏi 
sự hợp tác của nhiều học sinh. Cách làm cụ thể như sau: 
 - Trong mỗi tiết học, tôi thường xuyên chia nhóm ngẫu nhiên. Tiết học 
này, các em chung nhóm với bạn này, nhưng tiết học sau các em chung nhóm 
với các bạn khác. Tuy làm chung nhóm nhưng có một số em không thích, quay 
mặt đi hoặc ngồi im không tham gia. Trước tình trạng đó, tôi tuyên bố sẽ đánh 
giá kết quả từng nhóm và lấy kết quả đó đánh giá chung cho các thành viên 
trong nhóm. Do đó các em khá, giỏi buộc phải tích cực nếu không sẽ bị điểm 
kém. Còn những em không tích cực hợp tác, tôi cho ngồi riêng một mình và 
phải làm toàn bộ công việc của nhóm. Bị ngồi một mình nên không thể hoàn 
thành công việc được. Chính vì vậy các em sẽ không giám hờ hững nữa, dần 
dần việc hợp tác của các học sinh và mối quan hệ bạn bè, gắn bó, đoàn kết hơn. 
 - Tôi khuyến khích học sinh tự viết ra những điều em chưa đồng ý về 
việc làm, cách cư xử của các bạn trong Hội đồng tự quản của lớp hoặc là của 
bạn nào đó trong lớp chứ không nói xấu, xa lánh bạn. Căn cứ vào những điều 
em viết ra nếu là những điều tốt thì tôi đọc cho cả lớp nghe rồi tuyên dương 
ngay trước lớp. Còn những điều các em phê bình thì tôi điều tra nắm rõ thông 
 12 
 tin đúng sai. Sau đó mới góp ý riêng với những học sinh bị bạn phê bình, yêu 
cầu các em phải xin lỗi bạn và phải sửa sai. 
 - Khi có chuyện xích mích giữa em này với em kia, tôi kịp thời can thiệp 
không để mâu thuẫn kéo dài gây ảnh hưởng xấu đến tình bạn. Tôi gặp gỡ trao 
đổi riêng với từng học sinh hoặc nhóm học sinh để biết rõ đầu đuôi. Sau đó 
phân tích rõ ai đúng, ai sai. Ai sai thì phải nhận lỗi bạn. Sau đó giảng hòa. 
 - Đầu năm học, tôi thỏa thuận với cả lớp rằng nếu trong lớp mình có 
bạn nào đau ốm phải nằm viện thì cả lớp sẽ quyên góp tiền để mua quà đến 
thăm hỏi, động viên. Các bạn trong lớp thay nhau chép bài giúp bạn. Khi khỏi 
bệnh các bạn trong lớp, đặc biệt là ban học tập thay nhau giúp đỡ bạn học tập 
để theo kịp chương trình. 
 - Tôi tổ chức sinh nhật cho các em trong lớp theo tháng, hình thức tổ 
chức do các bạn trong Hội đồng tự quản tự quyết định. Nhưng chủ yếu là múa 
hát, những lời chúc mừng và nhưng món quà nhỏ do cả lớp đóng góp. Từ đó 
làm cho các em gần nhau, gắn bó với nhau. Giúp tình cảm ngày một bền chắc. 
 2.3.5. Xây dựng mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh 
 Mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh tốt sẽ là điều lý tưởng trong 
phối hợp giáo dục trẻ. Cha mẹ và giáo viên có thể cùng bàn phương pháp tốt 
để kèm cặp, hướng dẫn và động viên trẻ học tập. 
 Để dễ dàng trao đổi với phụ huynh những thông tin cần thiết, ngay từ đầu 
năm tôi đã chủ động xin số điện thoại của từng phụ huynh để dễ trao đổi. Đồng 
thời tôi cũng tranh thủ trao đổi với phụ huynh vào giờ đưa, đón học sinh. 
 Thông qua các buổi họp phụ huynh học sinh, tôi thông báo tình hình 
học tập, rèn luyện, tu dưỡng của các em học sinh, để các bậc phụ có thể nắm 
được, từ đó giúp phát huy những điểm mạnh, uốn nắn, khắc phục những điểm 
yếu. Tuy nhiên giáo viên không được trê trách, phê phán các em trước tất cả 
các bậc phụ huynh của lớp mà phải tế nhị gặp riêng để trao đổi, để không ảnh 
hưởng đến tâm lí của các phụ huynh. Đồng thời đưa ra một số biện pháp để 
kết hợp với phụ huynh rèn luyện con em mình ở nhà. Từ đó giúp các em ngày 
một tiến bộ, hoàn thiện hơn. 
 Tôi trao đổi thường xuyên, thẳng thắn và chân tình với phụ huynh, để 
phụ huynh nắm bắt tình hình học tập, rèn luyện phẩm chất, năng lực của con 
mình ở trường. Ngược lại, qua cha mẹ, giáo viên cũng biết được hoàn cảnh 
 13 
 gia đình, môi trường giáo dục ở nhà cùng với một số tính cách, sở trường 
riêng của từng em để uốn nắn, dạy dỗ phù hợp. 
 Hàng tháng tôi đều lên kế hoạch cụ thể để đi thăm gia đình của các em 
trong lớp để tìm hiểu về hoàn cảnh của các em và mối quan hệ giữa giáo viên 
và huynh ngày một tốt đẹp hơn. 
 Vậy nên, nếu phụ huynh và giáo viên thiết lập được mối quan hệ tốt 
đẹp và lành mạnh, thì việc giáo dục trẻ sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. 
 2.3.6. Giáo viên chủ nhiệm phải luôn chú trọng rèn kĩ năng sống cho 
học sinh. 
 Rèn kĩ năng sống cho học sinh là nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng 
ứng xử thân thiện trong cuộc sống, kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng hoạt động 
xã hội. Giáo dục cho học sinh rèn luyện sức khỏe, phòng ngừa tai nạn giao 
thông, phòng ngừa các tệ nạn xã hội, ý thức tự bảo vệ bản thân,.... Đối với học 
sinh tiểu học việc hình thành các kĩ năng này góp phần hình thành cho học 
sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết. Để rèn tốt kĩ năng sống cho học 
sinh,tôi đã sử dụng một số biện pháp sau: 
 - Thường xuyên tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi tập thể lành 
mạnh, chơi các trò chơi dân gian, tổ chức các hoạt động văn nghệ thể thao, 
qua các hoạt động này rèn cho học sinh kĩ năng ứng xử với bạn bè, xây dựng 
tinh thần đoàn kết, kĩ năng lắng nghe, kĩ năng hợp tác, kĩ năng quyết định, 
biết kiềm chế bản thân khi xử lí các tình huống với bạn bè. 
 - Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy độc lập, sáng tạo 
của học sinh, gắn liền với thực tiễn, luôn tạo cho các em tính chủ động, tích 
cực, hứng thú trong học tập. Phát huy được tính sáng tạo, tạo được bầu không 
khí cởi mở thân thiện của lớp, của trường. Trong giờ học, giáo viên cần tạo cơ 
hội cho các em được chia sẻ trước nhóm, trước lớp nhất là các em hay rụt rè, 
kĩ năng giao tiếp kém. 
 - Rèn các kĩ năng sống cho học sinh lồng ghép trong nội dung các tiết 
học phù hợp. Tôi vận dụng lồng ghép qua các môn học như: Tiếng Việt, Đạo 
đức, Tự nhiên xã hội, Sinh hoạt tập thể.Ví dụ: Môn Đạo đức: giáo viên giáo 
dục rèn cho học sinh kĩ năng giao tiếp, ứng xử, kính trọng, lễ phép với người 
 14 
 lớn tuổi, đoàn kết hòa nhã với bạn bè, tôn trọng không tự ý mở xem đồ đạc 
của người khác, giữ gìn vệ sinh môi trường, nói lời cảm ơn, xin lỗi phù hợp, 
quan tâm giúp đỡ mọi người xung quanh, kĩ năng từ chối, kĩ năng quyết định. 
 - Tổ chức các hoạt động lao động vừa sức với học sinh: vệ sinh sân 
trường, lớp học, trồng và chăm sóc cây sân trường, bồn hoa, vườn trường, trang 
trí lớp học. Qua đó học sinh được rèn kĩ năng như: cầm chổi quét, hót rác, tưới 
cây, tỉa lá,... Từ đó học sinh biết sử dụng có hiệu quả đồ dùng lao động. 
 - Xây dựng các nhóm bạn cùng tiến, nhóm bạn giúp đỡ nhau học tập, 
nhóm bạn An toàn giao thông, nhóm phòng chống ma túy,... Trong quá trình 
hoạt động các nhóm học sinh được rèn kĩ năng hợp tác, chia sẻ, ứng xử hòa 
nhã với bạn bè. 
 Học sinh trang trí lớp học của mình 
 15 
 Học sinh chăm sóc rau vườn trường 
 2.3.7. Tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa – hoạt động trải nghiệm 
 Hoạt động ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một trong 
những hoạt động không thể thiếu trong các nhà trường tiểu học hiện nay.Các 
hoạt động này đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, 
giúp trẻ giải tỏa stress, gia tăng sức khỏe, mở rộng mối quan hệ bạn bè, phát 
huy khả năng sáng tạo và rèn kĩ năng sống cho HS, giúp các em tự tin hơn 
trong giao tiếp và trong học tập góp phần nâng cao chất lượng dạy học. 
 - Muốn tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm 
tôi đã thực hiện kế hoạch hướng dẫn cho các em tự thực hiện. 
 + Hướng dẫn học sinh lên kế hoạch 
 + Thảo luận trong nhóm lên kế hoạch 
 Học sinh phải định hình những công việc cần làm là gì? Tổ chức ở 
đâu? Những ai thực hiện? Cần có sự giúp đỡ của ai ở trong hoặc ngoài nhà 
trường? Cần những gì về cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng... để thực hiện? Lúc 
này, vai trò của Hội đồng tự quản lớp được phát huy. Các em vừa là người thu 
 16 
 thập và xử lý thông tin, phân tích tình hình và tổ chức lớp để bàn bạc đi đến 
thống nhất nội dung công việc cần làm. Trong quá trình học sinh trao đổi 
nhóm giáo viên quan sát, giúp đỡ kịp thời các nhóm gặp khó khăn. 
 + Các em phân công công việc cụ thể tới từng bạn 
 Nhóm trưởng điều khiển, cùng các bạn trong nhóm phân công công 
việc cụ thể tới từng bạn trong nhóm. 
 + Công tác chuẩn bị : Các thành viên trong nhóm chuẩn bị 
 + GV chủ nhiệm kiểm tra công tác chuẩn bị. 
 + Học sinh thực hiện kế hoạch đã đề ra. 
 Trong quá trình các em thực hiện, tôi giúp đỡ những em gặp khó khăn 
và theo dõi học sinh hoạt động đảm bảo tất cả các em đều được hoạt động. 
 Trong quá trình quan sát, giúp đỡ , tôi quan tâm đến những tình huống 
nảy sinh và sự sáng tạo trong cách giải quyết của các em. Điều này giúp tôi có 
thể đánh giá đúng những phẩm chất năng lực của các em, qua đó phát huy 
hơn nữa khả năng sáng tạo sẵn có của các em, giúp đỡ kịp thời các em còn 
lúng túng, gặp khó khăn. 
 + Giáo viên cho học sinh tự đánh giá kết quả đạt được, rút ra được các 
kinh nghiệm cho học sinh 
 Học sinh làm mâm ngũ quả ngày Tết Trung thu 
 17 
 Học sinh trải nghiệm làm bánh trôi, chay ngày Tết Hàn thực 
 2.4. Kết quả đạt được 
 Sau một năm học tôi thực hiện các biện pháp trên tôi thấy kết quả đạt 
được rất khả quan. Học sinh hứng thú học tập, các em có nhiều tiến bộ rõ rệt 
trong học tập. Các em ngày càng chăm ngoan. Điều đó làm tôi rất vui mừng 
và vơi đi những vất vả, mệt nhọc. Tình cảm thầy- trò, bạn bè ngày càng gắn 
bó và thân thiện . 
 Trong năm học qua, lớp tôi vẫn luôn duy trì sĩ số 100%, học sinh lên 
lớp thẳng đạt 100%, không có học sinh yếu; tỉ lệ học sinh được khen khá cao. 
Đó là điều rất đáng mừng. Sau đây là kết quả năm học vừa qua của lớp tôi 
chủ nhiệm: 
 * Năm học 2017- 2018: 
 + Duy trì sĩ số 35/35 đạt 100%. 
 + Học sinh lên lớp thẳng đạt 100% 
 + Lớp đạt vở sạch chữ đẹp cấp trường 
 18 
 + Năng lực, phẩm chất: Hoàn thành tốt và hoàn thành 100% 
 + 20 học sinh xuất sắc toàn diện 
 + 5 học sinh có tiến bộ vượt bậc về môn Toán hoặc môn Tiếng Việt 
 + Lớp đạt danh hiệu lớp tiên tiến . 
 - Không có học sinh bị trách phạt trước toàn trường. Học sinh đến 
trường luôn đảm bảo an toàn cả trong giờ học lẫn giờ chơi. Không có học sinh 
gây gổ đánh nhau trong và ngoài nhà trường, không có học sinh bị tai nạn 
giao thông. 
 - Đồ dùng dạy học và bàn ghế của lớp suốt năm qua luôn được bảo 
quản tốt, không có tình trạng hư hao, mất mát như những lớp khác. 
 - 100% học sinh lớp đều tích cực tham gia các buổi sinh hoạt tập thể, 
các buổi học phụ đạo trái buổi. 
 2.5. Bài học kinh nghiệm 
 Theo tôi, muốn trở thành giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi, khéo léo, tinh tế 
trong ứng xử và thành công trong việc giáo dục học sinh thì mỗi người giáo 
viên chủ nhiệm cần phải: 
 - Tìm hiểu để biết và hiểu rõ hoàn cảnh gia đình, tính cách, sở thích, 
thói quen,...của từng học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp. 
 - Chú trọng xây dựng và bồi dưỡng Hội đồng tự quản của lớp, đào tạo 
để các em trở thành những “người lãnh đạo nhỏ” tài ba. 
 - Luôn bình tĩnh trước lỗi lầm của học sinh, tìm hiểu cặn kẽ nguyên 
nhân của mỗi tình huống xảy ra để có cách xử lí đúng đắn, hợp tình, hợp lí; 
tránh trách nhầm, trách oan học sinh làm các em hoang mang, thiếu niềm tin 
vào người thầy. 
 - Luôn biết khích lệ biểu dương các em kịp thời. Hãy khen ngợi những 
ưu điểm sở trường của các em để các em thấy giá trị của mình được nâng cao, 
có niềm tin và hứng thú học tập hơn. 
 19 
 - Luôn thể hiện cho học sinh thấy tình cảm yêu thương của một người 
thầy đối với học sinh. 
 - Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh; kiên trì vận động phụ 
huynh tích cực tham gia vào công tác giáo dục học sinh. 
 Trên đây chỉ là một số ý kiến nhỏ của bản thân tôi về công tác chủ 
nhiệm lớp ở Tiểu học. Rất mong đây sẽ là một trong những kinh nghiệm của 
bản thân được chia sẻ cùng đồng nghiệp. 
 3. Kết luận 
 Giáo dục Tiểu học là vấn đề chính trị - xã hội quan trọng, có giá trị cơ 
bản và lâu dài, có tính quyết định đối với cuộc đời cá nhân mỗi người. Vì vậy, 
người giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng. 
Lao động của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là lao động sáng tạo 
không ngừng, sự sáng tạo đó đòi hỏi phải toàn diện: sáng tạo trong soạn 
giảng, trong tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi, trong sinh hoạt tập thể 
và đặc biệt là trong các biện pháp giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống 
cho học sinh. Vì vậy chỉ có những giáo viên thực sự tâm huyết với nghề, thực 
sự thương yêu học sinh của mình thì mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ. 
 Đề tài trên đây có thể còn nhiều thiếu sót, tôi mong nhận được những ý 
kiến đóng góp chân thành để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn. 
 Tôi xin chân thành cảm ơn ! 
 Lê Lợi, ngày 15 tháng 11 năm 2018 
 NGƯỜI VIẾT 
 Giáp Thị Kim Nhung 
 20